تحلیل سؤالات آزمون نهایی ریاضی ۳ سال ۱۴۰۵ بر اساس مدل سولو

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دبیر ریاضی ناحیه 1 رشت استان گیلان

2 دبیر ریاضی دوره دوم متوسطه آموزش و پرورش منطقه 11 تهران

10.48310/rme.2026.24423.1174

چکیده

طبقه‌بندی سولو به‌عنوان یکی از معتبرترین چارچوب‌ها برای تحلیل ساختارهای شناختی در ارزیابی‌های آموزشی شناخته می‌شود. پژوهش حاضر با هدف تحلیل سطوح شناختی سؤالات آزمون نهایی ریاضی ۳ پایه‌ی دوازدهم علوم تجربی (تیر ۱۴۰۵) انجام شده است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی است. برای تضمین پایایی فرآیند کدگذاری، دو ارزیاب مستقل به تحلیل ۲۷ واحد مستقل (برگرفته از ۱۷ سؤال اصلی) پرداختند. میزان توافق بین دو ارزیاب با استفاده از ضریب کاپای کوهن محاسبه شد که با مقدار 94/0، نشان‌دهنده توافق بسیار بالا بود. یافته‌های پژوهش نشان داد که توزیع سطوح شناختی عمدتاً در طبقات «چندساختاری» و «رابطه‌ای» متمرکز است؛ به‌طوری که سطح «چندساختاری» با 5/44 و سطح «رابطه‌ای» با 5/33 بیشترین فراوانی را داشتند. همچنین، سطح «تک‌‌ساختاری» 22 درصد از واحدهای تحلیل را شامل شد. عدم مشاهده سطح «انتزاع تعمیم‌یافته» نشان‌دهنده پایبندی طراحان به سرفصل‌های کتاب درسی و اجتناب از خروج از چارچوب‌های مصوب است. در نهایت، پیشنهاد می‌شود برای سنجش توانایی‌های تفکر سطح بالا، گنجاندن سؤالاتی با رویکرد «انتزاع تعمیم‌یافته» در طراحی‌های آتی مد نظر قرار گیرد.حداقل یک سؤال با رویکرد «انتزاع تعمیم‌یافته» مد نظر طراحان سوال قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها