بهبود استدلال ریاضی و خودتنظیمی در دانش‌آموزان پایه ششم از طریق آموزش مبتنی بر تکیه‌گاه‌سازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

کارمند رسمی آموزش و پرورش

10.48310/rme.2026.24241.1172

چکیده

پیشینه و اهداف:. استدلال ریاضی و خودتنظیمی از مؤلفه‌های اساسی شایستگی ریاضی در دوره‌ی‌‌ ابتدایی هستند. هدف پژوهش، بررسی اثربخشی آموزش ریاضی مبتنی بر تکیه‌گاه‌سازی بر استدلال ریاضی و یادگیری خودتنظیم دانش‌آموزان پایه ششم بود روش‌ها‌: پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه گواه در سال ۱۴۰۳-۱۴۰۴ در تبریز انجام شد. ۴۰ دانش‌آموز پسر پایه ششم به‌روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و در دو گروه ۲۰ نفری آزمایش و گواه جایگزین شدند. گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه ۶۰ دقیقه‌ای آموزش مبتنی بر تکیه‌گاه‌سازی (بر اساس نظریهٔ ویگوتسکی) دریافت کرد و گروه گواه آموزش معمول را دریافت نمود. ابزارها شامل آزمون استدلال ریاضی (۱۴ سؤال TIMSS با نمره‌گذاری میازاکی) و پرسشنامه خودتنظیمی رایان و کانل بود. داده‌ها با تحلیل کوواریانس در SPSS تحلیل شدند. یافته‌ها: آموزش مبتنی بر تکیه‌گاه‌سازی تأثیر مثبت و معناداری بر استدلال ریاضی ) 501/0 η²= 001/0 p<،215/37 (F= و خودتنظیمی
) 61/0 η²= ، 001/0 p=، 38/57 (F=، داشت نتیجه‌گیری: تکیه‌گاه‌سازی با ارائه‌ی حمایت هدفمند و تدریجی، نقش مؤثری در ارتقای استدلال ریاضی و تقویت خودتنظیمی ایفا می‌کند. این رویکرد علاوه بر تقویت مجزای هر مؤلفه، به‌دلیل پیوند ذاتی بین استدلال و خودتنظیمی، زمینه‌ساز رشد هم‌زمان هر دو و شکل‌گیری یادگیری عمیق‌تر و معنادارتر در ریاضیات می‌شود.

کلیدواژه‌ها