1
گروه ریاضی واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران
2
گروه ریاضی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی اراک
10.48310/rme.2026.22845.1147
چکیده
این پژوهش به بررسی فرصتهای یادگیری حل مساله با زمینه واقعی در مبحث «حجم و مساحت» کتاب درسی ریاضی پایه نهم پرداخته است. هدف ارزیابی میزان انطباق محتوای آموزشی با رویکردهای نوین یاددهی–یادگیری ریاضی است که بر اهمیت پیوند دانش ریاضی با کاربردهای عملی و پرورش مهارتهای حل مسئله در دنیای واقعی تأکید دارند. روش تحقیق، تحلیل محتوای با رویکرد توصیفی تحلیلی بوده و دادهها بر اساس چارچوب مفهومی ویجایا و همکاران (2015) و سطوح تقاضای شناختی آزمون بینالمللی پیزا (PISA) طبقهبندی شدهاند. یافتههای مطالعه نشان میدهند که بخش قابل توجهی از مسائل ارائه شده در کتاب درسی (۶۶.۶٪) فاقد زمینه واقعی مشخص هستند. همچنین، ۸۴.۶٪ از مسائل با اطلاعات کامل و بدون ابهام ارائه شدهاند که فرصت کمی برای تمرین مهارتهای مدیریت اطلاعات ناقص فراهم میکند. علاوه بر این، بخش عمدهای از مسائل (۸۴.۸٪) در سطوح پایین تقاضای شناختی، عمدتاً بازتولید دانش و ارتباط، قرار دارند و تنها ۱۵.۴٪ از مسائل، دانشآموزان را به سطوح بالاتر شناختی مانند استنتاج و ارزیابی فرا میخوانند. این نتایج حاکی از آن است که کتاب درسی ریاضی پایه نهم، فرصتهای یادگیری محدودی را برای توسعه مهارتهای حل مسئله در زمینههای واقعی و تفکر سطح بالا در مبحث حجم و مساحت ارائه میدهد. این امر میتواند مانعی در برابر توانمندسازی دانشآموزان برای بهکارگیری مؤثر ریاضی در موقعیتهای پیچیده و واقعی زندگی باشد. بنابراین، پیشنهاد میشود در بازنگریهای آتی محتوای آموزشی، بر غنیسازی مسائل با زمینههای کاربردی ملموس، طراحی هدفمند مسائل با اطلاعات ناقص یا زائد، و ارتقای سطوح پیچیدگی شناختی تأکید بیشتری صورت گیرد.
حق وردی, مجید و امیرآبادی, نگین . (1405). فرصتهای یادگیری حل مساله با زمینه واقعی در مبحث حجم و مساحت کتاب درسی ریاضی پایه نهم. پژوهش در آموزش ریاضی, 6(2), 21-38. doi: 10.48310/rme.2026.22845.1147
MLA
حق وردی, مجید , و امیرآبادی, نگین . "فرصتهای یادگیری حل مساله با زمینه واقعی در مبحث حجم و مساحت کتاب درسی ریاضی پایه نهم", پژوهش در آموزش ریاضی, 6, 2, 1405, 21-38. doi: 10.48310/rme.2026.22845.1147
HARVARD
حق وردی, مجید, امیرآبادی, نگین. (1405). 'فرصتهای یادگیری حل مساله با زمینه واقعی در مبحث حجم و مساحت کتاب درسی ریاضی پایه نهم', پژوهش در آموزش ریاضی, 6(2), pp. 21-38. doi: 10.48310/rme.2026.22845.1147
CHICAGO
مجید حق وردی و نگین امیرآبادی, "فرصتهای یادگیری حل مساله با زمینه واقعی در مبحث حجم و مساحت کتاب درسی ریاضی پایه نهم," پژوهش در آموزش ریاضی, 6 2 (1405): 21-38, doi: 10.48310/rme.2026.22845.1147
VANCOUVER
حق وردی, مجید, امیرآبادی, نگین. فرصتهای یادگیری حل مساله با زمینه واقعی در مبحث حجم و مساحت کتاب درسی ریاضی پایه نهم. پژوهش در آموزش ریاضی, 1405; 6(2): 21-38. doi: 10.48310/rme.2026.22845.1147
)