تأثیر استفاده هدایت‌شده از هوش مصنوعی مولد بر توسعه مهارت حل مسئله و استدلال ریاضی در دوره ابتدایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه ریاضیات و علوم کامپیوتر،واحدقائنات،دانشگاه آزاد اسلامی،قائنات،ایران.

2 گروه علوم تربیتی،واحدقائنات،دانشگاه آزاد اسلامی،قائنات،ایران.

10.48310/rme.2026.21679.1135

چکیده

مهارت‌های حل مسئله و استدلال ریاضی از اهداف اصلی آموزش دوره ابتدایی محسوب می‌شوند و نقش مهمی در توسعه تفکر منطقی و یادگیری مفاهیم پیچیده‌تر دارند. با ظهور فناوری‌های نوین، به‌ویژه هوش مصنوعی مولد، فرصت‌های جدیدی برای ارتقای مهارت‌های شناختی دانش‌آموزان فراهم شده است؛ با این حال، استفاده غیرهدایت‌شده از این ابزارها می‌تواند منجر به یادگیری سطحی و اتکا به پاسخ‌های آماده شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر استفاده هدایت‌شده از هوش مصنوعی مولد بر مهارت‌های حل مسئله و استدلال ریاضی دانش‌آموزان دوره ابتدایی طراحی شد. این مطالعه از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان پایه ششم مدارس دولتی شهر … بود که دو کلاس به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. گروه آزمایش تحت آموزش هدایت‌شده با هوش مصنوعی مولد قرار گرفت و گروه کنترل آموزش متعارف دریافت کرد. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های استاندارد مهارت حل مسئله و استدلال ریاضی جمع‌آوری شد و برای تحلیل، آزمون‌های t مستقل و تحلیل کوواریانس (ANCOVA) به‌کار گرفته شد. نتایج نشان داد که دانش‌آموزان گروه آزمایش در هر دو مهارت به‌طور معنادار نسبت به گروه کنترل پیشرفت داشتند و اندازه اثر کوهن نشان داد که مداخله آموزشی اثر بزرگی بر ارتقای مهارت‌ها داشته است. هدایت هدفمند معلم، طراحی فعالیت‌های تعاملی و بازخورد مستمر نقش کلیدی در اثربخشی آموزش با هوش مصنوعی دارند. این پژوهش نشان می‌دهد که استفاده هدایت‌شده از فناوری‌های نوین می‌تواند ابزاری مؤثر برای تقویت مهارت‌های حل مسئله و استدلال ریاضی باشد، به شرط آنکه به شکل هدفمند و با هدایت معلم اعمال شود

کلیدواژه‌ها