مقاله پژوهشی اثربخشی راهبردهای فراشناختی بر خلاقیت و پیشرفت تحصیلی درس ریاضی دانش‌آموزان پسر پایه هفتم شهرستان گچساران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه آموزش علوم تربیتی ، دانشگاه فرهنگیان ،صندوق پستی ۸۸۹-۱۴۶۶۵تهران.ایران.

2 دبیر ریاضی آموزش و پرورش شهرستان گچساران

3 دبیرعلوم آموزش و پرورش شهرستان گچساران

10.48310/rme.2026.21888.1140

چکیده

چکیده
هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی آموزش مبتنی بر فرا شناخت بر خلاقیت و پیشرفت تحصیلی در درس ریاضی دانش‌آموزان پسر پایه هفتم ابتدایی شهر گچساران بود. به لحاظ ماهیت و اهداف، این پژوهش از نوع نیمه ‌آزمایشی با طرح پیش آزمون - پس آزمون همراه با گروه گواه اجرا شد. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش‌آموزان پسر پایه ششم ابتدایی شهر گچساران در سال تحصیلی 1402-1403 تشکیل می‌دادند که تعداد تقریبی آنها حدود 2660 نفر بود. تعداد افراد گروه نمونه شامل 30 دانش‌آموز پسر با نمرات پایین‌تر در خلاقیت و ریاضی بود که با روش نمونه گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. این افراد به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) جایگزین شدند. برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه خلاقیت تورنس و آزمون استاندارد درس ریاضی استفاده شد. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها، از آزمون تحلیل کوواریانس بهره گرفته شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که آموزش مبتنی بر راهبردهای فرا شناختی تأثیر مثبتی بر تقویت مهارتهای خلاقانه و ابعاد آن (شامل سیالی، بسط، ابتکار و انعطاف پذیری) داشته است. همچنین، این آموزش بر پیشرفت تحصیلی در درس ریاضی تأثیر مثبتی بر جای گذاشت. به عبارتی، در گروه آزمایش که تحت آموزش راهبردهای فرا شناختی قرار گرفته بودند، مهارت‌های خلاقیت و ابعاد آن و پیشرفت تحصیلی درس ریاضی افزایش یافت.

کلیدواژه‌ها